Odak alanı — HoLEP

HoLEP Nedir? HoLEP Ameliyatı ile Prostat Tedavisi

HoLEP (holmiyum lazerle prostat enükleasyonu), idrar yolunu daraltan prostat dokusunun lazerle çıkarıldığı endoskopik bir yöntemdir. Prostat büyüklüğünden bağımsız olarak uygulanabilmesi, büyük prostatlarda gündeme gelmesinin başlıca nedenidir.

Doç. Dr. Abdulkadir Tepeler Hekim onaylı


HoLEP ameliyatı nedir? — Doç. Dr. Abdulkadir Tepeler anlatıyor

Hızlı yanıt

HoLEP, iyi huylu prostat büyümesinde büyümüş prostat dokusunun holmiyum lazerle kapsülünden bütünüyle sıyrılıp (enükleasyon) vücut dışına alındığı kapalı bir ameliyattır. Kesi yapılmaz; her boyuttaki prostata uygulanabilir, kan sulandırıcı kullananlarda da tercih edilebilir. İşlem çoğu hastada 45–90 dakika sürer, hastanede kalış genellikle 1–2 gündür ve çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilir. Geride prostat dokusu kalmadığı için tekrar ameliyat ihtiyacı 15 yıllık takiplerde %1’in altında bildirilmiştir.

Kaynak: Doç. Dr. Abdulkadir Tepeler, Üroloji Uzmanı

HoLEP Nedir?

HoLEP (Holmium Laser Enucleation of the Prostate — Prostatın Holmiyum Lazerle Enükleasyonu), iyi huylu prostat büyümesi (BPH) tedavisinde holmium lazer enerjisi kullanılarak prostat dokusunun enükle edilmesi, yani kapsülünden tamamen sıyrılıp çıkarılması işlemidir. 1995 yılından bu yana uygulanmaktadır; lazer teknolojisindeki gelişmelerle birlikte Avrupa (EAU) ve Amerikan (AUA) üroloji derneği kılavuzlarında önerilen standart tedavi yöntemlerinden biri haline gelmiştir.

Hastalarımızın daha net anlaması için prostatı büyük bir mandalina veya portakala benzetebiliriz. Kabuk, prostatın kapsülüdür. HoLEP cerrahisinde, portakalın ortasından geçen idrar borusu tıkandığı için portakalın içi lazerle kabuğundan tamamen sıyrılır. Sonuçta kapsül üzerinde prostat dokusu kalmayacak şekilde tam temizlik sağlanmış olur.

Hastalarımız bazen prostatın tamamının alındığını düşünmektedir. Prostatın kapsülüyle birlikte tamamen alınması (radikal prostatektomi), prostat kanseri olan hastalarda uygulanır. İyi huylu prostat büyümesinde uyguladığımız HoLEP tekniğinde ise yalnızca büyüyen iç doku (adenom) kapsülünden sıyrılıp alınır; kapsül yerinde kalır.

Açık cerrahide bu ayrıştırma işlemi karından yapılan bir kesiyle ve parmakla yapılırdı; buna enükleasyon denir. HoLEP, açık cerrahideki enükleasyonun kesi yapılmadan, dış idrar kanalından girilerek lazerle ve endoskopik (kapalı) olarak yapılmasıdır. Klasik TUR yönteminde ise doku kapsüle inilmeden, idrar borusunu açacak kadar elektrikli telle kesilerek temizlenir (rezeksiyon).

İyi Huylu Prostat Büyümesi ve Ameliyat Kararı

Erkek üreme sisteminin önemli bir parçası olan prostat bezi idrar borusunu çevreler ve meni sıvısının bir kısmını üretir. Erkekler yaşlandıkça prostat yavaş yavaş büyüyüp idrar yolunda baskıya neden olabilir: sık idrara çıkma, zayıf idrar akışı, idrara başlamada zorluk ve mesanenin tam boşalmaması hissi en sık görülen şikayetlerdir. Tedavi edilmediği takdirde prostat büyümesi idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları ve böbrek hasarı gibi sonuçlara yol açabilir. Prostat hacmi ve büyüklüğünün ne ifade ettiğini ayrı yazımızda ayrıntılı anlattık; bu sorunlar 40–50 yaş aralığında da görülebilmektedir.

Prostat büyümesi olan hastalara genellikle ilk basamak olarak ilaç tedavisi verilir. İlaç tedavisinden fayda görmeyen, prostat hacmi artmaya devam eden veya tıkanıklığa bağlı komplikasyon gelişen hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelir. Ameliyat kararı öncesinde büyüyen prostatın idrar kanalını ne kadar daralttığı işeme testi (üroflowmetri) ile değerlendirilir. Ultrason ile prostat büyüklüğü ve büyüme paterni, mesane duvarında oluşan değişiklikler, işeme sonrası mesanede kalan idrar hacmi ve varsa böbreklerde genişleme incelenir.

HoLEP Kimlere Önerilir?

HoLEP, prostat cerrahisi önerilen hastaların büyük bölümünde uygulanabilen bir yöntemdir. Bazı avantajları nedeniyle, diğer yöntemlerin uygun olmadığı durumlarda da güvenle tercih edilebilir:

  • Büyük prostatı olanlar: Klasik TUR yöntemi 80–100 gramdan büyük prostatlar için önerilmezken HoLEP’te prostat büyüklüğü konusunda üst sınır yoktur. Kendi pratiğimde 250–300 gram prostatı olan hastalarımda da HoLEP uyguladım.
  • Kan sulandırıcı kullananlar: Kalp-damar hastalığı olan, koroner stenti bulunan veya by-pass geçirmiş, kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda kanama riski düşük olduğu için diğer tekniklere göre daha güvenli şekilde uygulanabilir.
  • Mesane taşı olanlar: Prostat büyümesine eşlik eden mesane taşı aynı seansta tedavi edilebilir.
  • Sondalı hastalar: Daha önce idrar yapamadığı için sonda takılan hastalarda başarıyla uygulanır. Pandemi sürecinde en uzun süre 2 yıl sondalı kalmış hastama HoLEP işlemi uyguladım.
  • Böbrekleri etkilenmiş hastalar: Tıkanıklık nedeniyle idrar yapamayıp böbreklerinde şişme ve fonksiyon bozukluğu gelişen hastalara uygulanır. Tıkanmanın etkisiyle enfeksiyon gelişen hastalarda önce enfeksiyon kontrol altına alınır, sonrasında cerrahi planlanır.

Kan Sulandırıcı Kullanan Hastalarda HoLEP Güvenli mi?

Prostat hastalıklarının yanında hastalarımızda kalp-damar hastalıklarını da sıklıkla görüyoruz. Hastalarımızın pek çoğu koroner stent, by-pass ameliyatı, inme veya pıhtı atması riski sebebiyle kan sulandırıcı ilaç kullanmaktadır. Bu hastalarda yapılacak her cerrahi öncesinde ilgili branş uzmanının görüşü alınıp kan sulandırıcının kesilmesi veya değiştirilmesi konusunda ameliyatın kanama riskine göre ortak karar alınmalıdır.

İşlem sırasında kullanılan holmiyum lazer enerjisi dokuda oluşabilecek kanamayı etkili şekilde durdurur. Ayrıca HoLEP tekniği prostat dokusu ile kapsül arasına girilerek yapıldığı için, kapsülden prostat içine yayılan damarlar doku içinde dağılmadan lazerle mühürlenir. Yapılan araştırmalarda kan sulandırıcı kullanan hastalarda HoLEP’in güvenle uygulanabildiği bildirilmiştir; bu araştırmaların künyeleri yazının sonundaki kaynaklar bölümündedir.

HoLEP Ameliyatına Hazırlık

Ameliyat öncesinde durumun ciddiyetini belirlemek ve hasta güvenliğini sağlamak için kapsamlı değerlendirme yapılır: tıbbi öykü, fizik muayene, PSA testi, idrar tahlili, üroflowmetri ve ultrason; gerekli görülen özel durumlarda prostat MR’ı, sistoskopi veya ürodinamik testler istenebilir.

Kullanmakta olduğunuz ilaçların doktorunuz tarafından bilinmesi önemlidir; bazı ilaçların ameliyattan önce kesilmesi veya değiştirilmesi gerekebilir. Ameliyattan yaklaşık 6 saat önce gıda alımının durdurulması gerekir. Ameliyat öncesi bütün hastalarımız anestezi muayenesinden geçer; özellikle ileri yaştaki hastalarımızda ameliyat planlaması bu detaylı değerlendirmeden sonra yapılır.

HoLEP Ameliyatı Nasıl Yapılır?

HoLEP, genel anestezi veya spinal anestezi (belden aşağısı uyuşturularak) altında uygulanır. Adım adım süreç şöyle ilerler:

  1. Dış idrar kanalından, ucunda kamera bulunan lazer rezektoskopla girilir; idrar borusunda darlık olup olmadığı kontrol edilir.
  2. Mesane içine girilip tümör ve taş açısından inceleme yapılır; büyüyen prostat dokusu değerlendirilir.
  3. Prostat, belirli noktalardan lazerle çizilir ve dokuyu saran gri-beyaz kapsül düzlemine ulaşılır. Kapsülden prostat içine yayılan damarlar lazerle mühürlendiği için kanama az olur.
  4. Prostat dokusu, büyüklüğüne göre tek ya da 2–3 parça halinde kapsülünden sıyrılıp mesane içine atılır.
  5. Mesane içindeki doku, morselatör denilen özel bir cihazla parçalanıp vakumlanarak vücut dışına alınır.
  6. Son kontroller yapılır, sonda takılır ve işlem sonlandırılır. Çıkarılan dokunun tamamı patolojik inceleme için laboratuvara gönderilir.
HoLEP ameliyatı süreci: rezektoskopla giriş, lazerle enükleasyon ve morselasyon adımları
HoLEP ameliyatı süreci

Ameliyat Ne Kadar Sürer?

Ameliyatın kendisi çoğu hastada 45–90 dakika sürer; süre prostatın büyüklüğüne, ameliyatın zorluğuna ve cerrahın tecrübesine göre değişir, çok büyük prostatlarda uzayabilir. Anestezi hazırlığı, pozisyon verilmesi ve uyanma süreci de eklendiğinde ameliyathanede geçirilen toplam süre ortalama 2 saati bulur. Tüm bu süreçte hastalarımıza eşlik etmekteyiz.

HoLEP Ameliyatının Avantajları

HoLEP ameliyatının avantajları: kesisiz uygulama, her prostat boyutuna uygunluk, düşük kanama riski

HoLEP, sunduğu avantajlar nedeniyle iyi huylu prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde uluslararası kılavuzlarda önerilen standart yöntemlerden biri olarak kabul edilmektedir. Başlıca avantajları şunlardır:

  • Büyüklük gözetmeksizin her boyuttaki prostata uygulanabilir; TUR-P veya Rezum gibi yöntemler genellikle 80 ml’den küçük prostatlarda tercih edilirken HoLEP için boyut sınırı yoktur.
  • Kanama riski düşüktür; kan sulandırıcı kullanan hastalarda dahi uygulanabilir.
  • Geride prostat dokusu kalmadığı için ilerleyen yıllarda tekrar ameliyat ihtiyacı son derece nadirdir.
  • Holmiyum lazer dokuya yalnızca yaklaşık 0,4 mm derinlikte etki ettiği için sertleşmeyi sağlayan sinirlerin olumsuz etkilenmesi beklenmez.
  • Ciltte kesi yapılmadan, dış idrar kanalından girilerek uygulanır; yara iyileşmesi uzun süren hastalarda önemli avantaj sağlar.
  • Hastanede kalış süresi kısadır; hastalarımız genellikle 1–2 gün sonra evlerine dönebilmektedir.
  • Daha hızlı iyileşme ile sosyal hayata ve işe daha erken dönüş sağlar.

Ameliyat Sonrası: Hastane, Sonda ve İyileşme

HoLEP ameliyatı sonrası iyileşme süreci ve hasta takibi

Ameliyattan sonra hastalarımız ayılma odasında bir süre izlendikten sonra odalarına alınır. Sonda üzerinden, mesanede pıhtı oluşumunu önlemek için yıkama sıvısı verilir; idrar rengi açık pembeye dönünce yıkama kapatılır. Kendi pratiğimde sondayı genellikle ameliyat sonrası 1. gün çekmekteyim; kan sulandırıcı kullanan veya ameliyat sırasında idrar borusunda darlığa müdahale ettiğimiz hastalarda birkaç gün daha bekleyebiliyorum. Hastalarımın çoğunu ameliyattan sonraki 2. gün taburcu ediyorum; hastalarımın büyük kısmı ileri yaşta ve ek hastalıkları olduğu için gerektiğinde 1 gün daha izleyip sorunsuz şekilde taburcu ediyorum.

Sonda alındıktan sonra idrar renginde değişiklik fark edilir; özellikle idrar akışının başında ve sonunda kırmızı-pembe renk görülebilir ve bu çoğunlukla geçicidir. İdrar yaparken yanma ve sızı ilk haftalarda sıktır, genellikle ilaçlarla hafifletilebilir. Artan idrar sıklığı, ani sıkışma hissi ve gece idrara kalkma gibi şikayetlerin tam düzelmesi, mesanenin yeni duruma uyum sağlaması nedeniyle birkaç ay sürebilir.

İlk haftalarda hafif damlatma veya idrarı kontrol etmede zorlanma görülebilir; bu durum uzun süre sondalı kalmış, hareketsiz, nörolojik hastalığı veya şeker hastalığı olanlarda daha sıktır. Bu şikayetleri önlemek için pelvik taban (kegel) egzersizleri özellikle önerilir; geçmeyen şikayetlerde ilaç tedavisi eklenebilir. Bazı hastalarda ameliyat sonrası enfeksiyonla karşılaşabiliyoruz (%4–6); uzun süre sondalı kalan, bağışıklığı zayıf ve şeker hastalarında daha sık görüyoruz. Önceden alınan idrar kültürü ve gerekli tedavi ile bu risk en aza indirilebilir. Prostat ameliyatları sonrası iyileşmenin gün gün nasıl ilerlediğini ayrı bir rehberde anlattık.

Normal Hayata Dönüş ve Dikkat Edilecekler

Hastalarımız taburcu olduktan yaklaşık 1–2 hafta sonra normal sosyal hayatlarına dönebilirler. Fiziksel olarak ağır bir iş temposu olanların en az 2 hafta istirahat sonrası işe dönmeleri önerilir. Cinsel ilişki için ameliyattan sonra 4 hafta beklenmelidir; ilk ilişki sonrası idrarda veya menide hafif kanama görülebilir. İlk bir ayda dikkat edilmesini önerdiğim başlıca konular şunlardır:

  • Ikınma, zorlanma ve ağır kaldırma karın içi basıncı artırıp kanamayı tetikleyebilir; ilk ay yalnızca hafif egzersiz önerilir.
  • Kabızlık ıkınmaya yol açarak kanamaya sebep olabilir; bol lifli beslenme, gerekirse diyet düzenlemesi veya ilaç desteği öneririm.
  • İlk ay idrarı pembeleştiren hafif kanamalar olabilir; günde yaklaşık 2 litre su içilmesini öneriyorum.
  • Asitli içecekler ile acı-baharatlı yiyecekler yanma ve sık idrara çıkma şikayetini artırır; ilk ay uzak durulmalıdır.
  • Soğuk, idrar yolu enfeksiyonlarına yatkınlık oluşturabileceği için üşütmemeye dikkat edilmelidir.
  • HoLEP ciltte kesi yapılmadan uygulandığı için hastalarımız ameliyat sonrası duş alabilirler.

HoLEP Cinsel Hayatı Etkiler mi?

Prostat ameliyatında cinsellik biter mi? — Doç. Dr. Abdulkadir Tepeler

Prostat, cinsel işlevlerde aktif görev almasa da bulunduğu konum nedeniyle prostat ameliyatları cinselliği etkileyebilir; sertleşmeyi sağlayan sinirler prostatın hemen etrafından geçer. Halk arasında söylenen “prostat ameliyatı oldu, erkekliği bitti” ifadesi, daha çok prostatın tamamının alındığı radikal prostatektomi ameliyatları sonrasında karşılaşılabilen bir durumu anlatır; bu ameliyatlar sonrası sertleşme sorunu yaşayanlar için penil rehabilitasyon seçenekleri ayrı yazımızda anlatılmıştır.

HoLEP’te ise durum farklıdır: holmiyum lazer enerjisinin prostat kapsülünde yalnızca yaklaşık 0,4 mm derinliğe etki ettiği gösterilmiştir; TUR-P’de kullanılan elektrik enerjisi ise dokuda 4 mm derinliğe yayılabilir. Bu nedenle HoLEP sırasında sertleşmeyi sağlayan sinirlerin olumsuz etkilenmesi beklenmez; hastalar normal şekilde sertleşir, haz alır ve orgazm olabilir.

HoLEP’in — diğer prostat ameliyatlarıyla (TUR-P, açık prostatektomi) ortak — bilinen etkisi geri boşalmadır (retrograd ejakülasyon): prostat dokusu temizlendiği için orgazm anında meni, penisten çıkmak yerine mesaneye kaçar ve daha sonra idrarla atılır. Bu durum hastaların yaklaşık %75’inde görülür; sağlık açısından zararı yoktur, sertleşmeyi ve orgazm duygusunu etkilemez.

Yan Etkiler ve Riskler

HoLEP, tecrübeli ellerde yapıldığında güvenli ve etkili bir tedavidir; ancak her ameliyat gibi bazı riskleri vardır. En sık görülen yan etkiler idrar yaparken geçici yanma ve hafif kanamadır; iyileşme sürdüğü için ilk ay idrarda kan görülmesi normaldir. Bazı hastalarda geçici idrar kaçırma yaşanabilir ve genellikle birkaç hafta içinde düzelir. Geri boşalma (retrograd ejakülasyon) yaklaşık %75 oranında görülür. Daha nadir görülen riskler arasında idrar yolu enfeksiyonu (%4–6), geçici idrar yapamama ve idrar kanalında darlık gelişimi sayılabilir. Bu risklerin çoğu, ameliyat öncesi değerlendirme ve düzenli takiple en aza indirilir.

Çıkarılan Doku ve Patoloji İncelemesi

HoLEP ameliyatında çıkarılan prostat dokusu — patolojik incelemeye gönderilir
HoLEP ameliyatı ile çıkarılan prostat dokusu

HoLEP işlemi sırasında, tıkanıklığın boyutuna göre toplam prostat hacminin yaklaşık %60–70’i çıkarılır ve büyümüş prostatın neden olduğu şikayetler bu şekilde tedavi edilir. Çıkarılan dokunun tamamı, kanser varlığının araştırılması için patolojik incelemeye gönderilir. Bu, HoLEP’in önemli bir avantajıdır: GreenLight gibi prostatı buharlaştıran lazer yöntemlerinde incelenecek doku elde edilemez. Patoloji raporuna göre hastalarımıza takip veya gerekiyorsa ek tedavi planlanır; hastalarımızın tamamı ameliyat öncesinde kanser açısından ayrıntılı değerlendirildiği için bu durumla bugüne kadar karşılaşmadık.

HoLEP Sonrası Prostat Tekrar Büyür mü?

Prostat dokusu lazerle kapsülünden tamamen ayrıştırılıp çıkarıldığı için geride büyüyecek doku kalmaz; tekrar ameliyat ihtiyacı 15 yıllık takiplerde %1’in altında bildirilmiştir. TUR-P’de ise idrar yolunu açacak kadar doku temizlendiğinden, kalan doku yıllar içinde büyüyüp yeniden tıkanıklık yapabilir ve hastalar 5–10 yıl sonra tekrar ilaç veya cerrahi tedaviye ihtiyaç duyabilir.

HoLEP ve Diğer Prostat Ameliyatları

İyi huylu prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde farklı yöntemler kullanılır; prostat ameliyatı yöntemlerinin genel karşılaştırmasını ayrı bir rehberde topladık. Hiçbir yöntem her hasta için diğerinin “üstünü” değildir; uygun yöntem prostat hacmi, hastanın yaşı, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve beklentilerine göre muayene sonrası birlikte belirlenir. Ameliyat seçiminde nelere dikkat edilmesi gerektiğini de ayrıca yazdık. Aşağıda en sık karşılaştırılan yöntemleri özetliyorum.

HoLEP ve TUR-P

TUR-P (transüretral prostat rezeksiyonu), ucunda elektrik akımı olan bir telle prostat dokusunun ince parçalar halinde kesildiği endoskopik yöntemdir. Genellikle 80–100 gramdan küçük prostatlarda uygulanır; kesim nedeniyle HoLEP’e göre kanama riski daha yüksektir ve bu nedenle kan sulandırıcı kullanan hastalarda genellikle tercih edilmez. TUR-P’de geride prostat dokusu kalır ve zamanla büyüyerek yeniden tıkanıklık yapabilir. Kullanılan elektrik enerjisi dokuda 4 mm derinliğe yayılabilirken holmiyum lazer yaklaşık 0,4 mm derinliğe etki eder.

HoLEP ve ThuLEP

ThuLEP ameliyatında tulyum (thulium), HoLEP’te holmiyum lazer kullanılır; her ikisinde de amaç prostatın kapsülden sıyrılmasıdır. Holmiyum lazer dalgalı-ritmik atımlar yaparak dokuyu kapsülden ayrıştırıcı etki gösterir; tulyum lazer sürekli atımla çalışır, kesici etkisi daha belirgindir ve dokuda karbonizasyon (kömürleşme) yaparak kanamayı azaltır. Doku etki derinliği holmiyum lazerde yaklaşık 0,4 mm, tulyum lazerde yaklaşık 0,25 mm’dir. İki tekniğin karşılaştırıldığı çalışmalarda birbirlerine belirgin üstünlükleri gösterilememiştir: ameliyat süresinin ThuLEP grubunda 7–8 dakika daha kısa olması dışında kan kaybı, hastanede kalış, komplikasyon oranı ve 18 aylık takip sonuçları benzer bulunmuştur. Cinsel işlevler açısından iki tekniği karşılaştıran yeterli çalışma henüz yoktur. Bütün lazer enerjilerini kullanan bir üroloji uzmanı olarak iki yöntemin de hastalara benzer sonuçlar sunduğunu söyleyebilirim; dokuyu ayrıştırma etkisi nedeniyle kendi pratiğimde HoLEP’i tercih ediyorum.

HoLEP ve TUİP

TUİP (transüretral prostat insizyonu), özellikle işeme zorluğu olan genç hastalarda meni çıkışını korumak amacıyla uygulanan, prostatta kesi (insizyon) yapılan bir işlemdir. Şikayetlerde rahatlama sağlar; ancak uzun dönemde büyümeye devam eden prostat dokusu idrar kanalını yeniden tıkayabilir. HoLEP’te doku bütünüyle temizlendiği için tekrarlama riski çok düşüktür; buna karşılık geri boşalma gelişir. Meni çıkışının korunması öncelikliyse bu ayrım karar aşamasında hekimle birlikte değerlendirilmelidir.

BipoLEP nedir?

BipoLEP, TUR-P’de kullanılan bipolar elektrik enerjisiyle prostat dokusunun kapsülünden sıyrıldığı enükleasyon ameliyatıdır; teknik olarak amaç HoLEP’le aynıdır. Farkı kullanılan enerjidedir: BipoLEP’te diseksiyon büyük ölçüde mekanik yapılır ve kanama alanları elektrik akımı (koter) ile durdurulur; elektrik akımı dokuda 4 mm derinliğe yayılabilir. Lazer enerjileri (holmiyum ~0,4 mm, tulyum ~0,25 mm) dokuya daha yüzeysel etki ettiği için sertleşme sinirlerine etki açısından teorik avantaj taşır; ancak enerji kaynakları arasında cinsel işlevler yönünden kanıtlanmış klinik bir fark gösterilmemiştir.

UroLift ve Rezum

Cerrahiye uygun olmayan ya da daha az girişimsel seçenek arayan bazı hastalarda UroLift (prostatik üretral askı) veya Rezum (su buharı tedavisi) gündeme gelebilir. Bu yöntemler genellikle küçük-orta hacimli prostatlarda uygulanır ve doku çıkarılmadığı için etkileri farklıdır; hangi hastaya uygun olduklarına ilişkin ayrıntılar kendi sayfalarında anlatılmıştır.

HoLEP Maliyet-Etkinlik Araştırmaları Ne Söylüyor?

Cerrahi tekniklerin yalnızca klinik sonuçları değil, sağlık sistemine toplam yükü de bilimsel olarak karşılaştırılmaktadır. 2006’da yayımlanan bir çalışmada açık prostatektomi ile HoLEP karşılaştırılmış; sarf malzeme gideri HoLEP’te daha yüksek olmasına rağmen hastanede kalış ve kan transfüzyonu ihtiyacı azaldığı için toplam maliyet HoLEP lehine bulunmuştur. 2020’de yayımlanan ve TUR-P, açık prostatektomi ve HoLEP’in karşılaştırıldığı bir başka çalışmada da HoLEP grubunda hastanede kalış, sonda süresi ve komplikasyon oranı daha düşük saptanmış; HoLEP hastaları açık prostatektomi hastalarına göre ortalama 4 gün daha kısa hastanede kalmıştır. Bu çalışmaların künyeleri kaynaklar bölümündedir.

Bu araştırmalardan çıkan pratik sonuç şudur: HoLEP’te kullanılan lazer ve morselatör gibi ileri teknoloji cihazlar başlangıç gideri oluştursa da, daha kısa hastane yatışı, daha az kan transfüzyonu ihtiyacı ve işe daha erken dönüş, toplamda hasta ve sağlık sistemi açısından avantaj sağlamaktadır. HoLEP tekniğinin avantajları uzman ellerde ortaya çıkar; öğrenme süreci zor kabul edilen bu ameliyat, konusunda deneyimli hekim ve ekipler tarafından, uygun teknik donanıma sahip merkezlerde yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

HoLEP ameliyatı ne kadar sürer?

Ameliyatın kendisi çoğu hastada 45–90 dakika sürer; prostat büyüklüğüne göre uzayabilir. Anestezi hazırlığı ve uyanma süreciyle birlikte toplam süre ortalama 2 saati bulur.

Hastanede kaç gün kalınır?

Genellikle 1–2 gün. Hastalarımın çoğunu ameliyattan sonraki 2. gün taburcu ediyorum; ek hastalığı olmayan bazı hastalar aynı gün veya ertesi gün taburcu olabilir.

Sonda ne zaman alınır?

Kendi pratiğimde genellikle ameliyat sonrası 1. gün sondayı çekiyorum. Kan sulandırıcı kullanan veya idrar borusunda darlığa müdahale edilen hastalarda birkaç gün daha kalabilir.

HoLEP ameliyatı kaç günde iyileşir?

Hastalarımız genellikle 1–2 hafta içinde sosyal hayata ve işe dönebilir. Hafif yanma ve pembe idrar ilk haftalarda görülebilir; cinsel ilişki için 4 hafta beklenmelidir.

Ameliyat sonrası ağrı olur mu?

HoLEP genelde konforlu bir ameliyattır; ciddi ağrı beklenmez. Hafif yakınmalar basit ağrı kesicilerle rahatça kontrol edilir.

HoLEP sonrası idrar kaçırma olur mu?

Özellikle ilk 3 ay içinde kendiliğinden azalan hafif damlatma görülebilir. İdrar tutucu kas, kegel egzersizleriyle güçlendirilerek bu süreç hızlandırılır; kalıcı idrar kaçırma nadirdir.

HoLEP sertleşmeyi etkiler mi?

Holmiyum lazer dokuda yaklaşık 0,4 mm derinliğe etki ettiği için sertleşmeyi sağlayan sinirlerin zarar görmesi beklenmez; hastalar normal şekilde sertleşir ve orgazm olur.

HoLEP sonrası meni çıkışı olur mu?

Prostat dokusu alındığı için meni çoğunlukla mesaneye geri kaçar ve idrarla atılır (retrograd ejakülasyon, yaklaşık %75). Sağlığa zararı yoktur; orgazm duygusu devam eder. Bu durum TUR-P ve ThuLEP gibi diğer prostat ameliyatlarında da görülür.

HoLEP sonrası çocuk sahibi olunabilir mi?

HoLEP sperm üretimini etkilemez; ancak geri boşalma nedeniyle doğal yolla çocuk sahibi olma şansı düşer. Testisler sperm üretmeye devam ettiği için yardımcı üreme yöntemleriyle çocuk sahibi olunabilir.

HoLEP sonrası prostat tekrar büyür mü?

Adenom dokusu tamamen temizlendiği için geride büyüyecek doku kalmaz; tekrarlama ihtiyacı 15 yıllık takiplerde %1’in altında bildirilmiştir.

HoLEP kimlere uygulanamaz?

Aktif idrar yolu enfeksiyonu olan hastalarda önce enfeksiyon uygun antibiyotikle tedavi edilir. Ayrıca tüm hastalar ameliyat öncesi anestezi değerlendirmesinden geçer; anestezi açısından uygun olmayan hastalarda planlama buna göre yapılır.

HoLEP ameliyatının riskleri nelerdir?

Geçici yanma ve kanama, geçici idrar kaçırma, idrar yolu enfeksiyonu (%4–6), nadiren idrar kanalında darlık ve geri boşalma başlıca risklerdir. Tecrübeli ellerde komplikasyon oranı düşüktür.

HoLEP ameliyatını hangi doktor yapar?

HoLEP, ürolojide teknik olarak en zor kabul edilen ameliyatlardan biridir ve özel cihaz gerektirir. Bu konuda uzmanlaşmış, tecrübeli üroloji uzmanları ve teknik donanıma sahip merkezlerde yapılmalıdır.

HoLEP ameliyatına nasıl karar verilir?

İlaç tedavisinden fayda görmeyen hastalarda üroflowmetri (işeme testi), ultrason ve gerekli tetkiklerle prostatın idrar yoluna etkisi değerlendirilir; karar, muayene sonrası hekimle birlikte verilir.

Kaynaklar

  • EAU Guidelines on the Management of Non-Neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms (LUTS), incl. Benign Prostatic Obstruction. European Association of Urology. uroweb.org
  • Pirola GM, Saredi G, Codas Duarte R, et al. Holmium laser versus thulium laser enucleation of the prostate: a matched-pair analysis from two centers. Ther Adv Urol. 2018;10(8):223-233. doi: 10.1177/1756287218779784
  • Zhang J, Ou Z, Zhang X, et al. Holmium laser enucleation of the prostate versus thulium laser enucleation of the prostate for the treatment of large-volume prostates > 80 ml: 18-month follow-up results. World J Urol. 2020;38(6):1555-1562. doi: 10.1007/s00345-019-02945-x
  • Rivera M, Krambeck A, Lingeman J. Holmium Laser Enucleation of the Prostate in Patients Requiring Anticoagulation. Curr Urol Rep. 2017;18(10):77. doi: 10.1007/s11934-017-0727-2
  • Romero-Otero J, García-González L, García-Gómez B, et al. Factors Influencing Intraoperative Blood Loss in Patients Undergoing Holmium Laser Enucleation of the Prostate (HoLEP) for Benign Prostatic Hyperplasia: A Large Multicenter Analysis. Urology. 2019;132:177-182. doi: 10.1016/j.urology.2019.06.024
  • Salonia A, Suardi N, Naspro R, et al. Holmium laser enucleation versus open prostatectomy for benign prostatic hyperplasia: an inpatient cost analysis. Urology. 2006;68(2):302-6. doi: 10.1016/j.urology.2006.02.007
  • Schiavina R, Bianchi L, Giampaoli M, et al. Holmium laser prostatectomy in a tertiary Italian center: a prospective cost analysis in comparison with bipolar TURP and open prostatectomy. Arch Ital Urol Androl. 2020;92(2). doi: 10.4081/aiua.2020.2.82
  • Mathieu R, Lebdai S, Cornu JN, et al. Perioperative and economic analysis of surgical treatments for benign prostatic hyperplasia: A study of the French committee on LUT. Prog Urol. 2017;27(6):362-368. doi: 10.1016/j.purol.2017.03.010

Prostatın holmiyum lazer enükleasyonu (HoLEP), iyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar şikayetlerinde kalıcı rahatlama sağlayan, minimal invaziv ve etkili bir tedavi seçeneğidir. Prostat büyümesiyle ilgili şikayetler yaşıyorsanız, HoLEP’in sizin için uygun olup olmadığını değerlendirmek üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bu sayfada yer alan bilgiler hastaları bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır; muayene ve hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Anahtar Rakamlar

HoLEP Ameliyatı: Temel Rakamlar

Büyük prostatlar dahil tüm boyutlarda uygulanabilen standart teknik.

  • 45–90 dk — Ortalama ameliyat süresi (prostat boyutuna göre değişir)
  • 1–2 gün — Tipik hastanede yatış süresi
  • %1’den az — 15 yıllık takipte tekrar ameliyat gereksinimi

Yazılarımı faydalı buluyorsanız, Dr. Abdulkadir Tepeler'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyebilirsiniz. Aramalarınızda içeriklerimiz daha kolay karşınıza çıkar.

Google'da tercih edilen kaynağım yap

HoLEP her hasta için uygun tek yöntem değildir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hangi yöntemin size uygun olduğu muayene ve tetkiklerden sonra belirlenir.

Prostat cerrahisinde diğer yöntemler

Prostat Sağlığı

Aşağıdaki yöntemlerin her biri belirli tablolarda tercih edilir; hiçbiri diğerinin her hasta için üstünü değildir. Uygun yöntem, muayene ve tetkiklerden sonra birlikte belirlenir.

HoLEP konusunda diğer yazılar

Bilgi merkezi

İletişim

Sağlığınız için doğru adımı birlikte değerlendirelim.

Tanı, tedavi seçenekleri ve kişisel durumunuza uygun yaklaşım için görüşme talebi oluşturabilirsiniz.