Varikosel Ameliyatı Sonrası: İyileşme ve Sperm Değerleri

Varikoselin ne olduğunu, ameliyata nasıl karar verildiğini ve ameliyattan sonra sperm değerlerinin nasıl izlendiğini kısa bir videoda anlatmıştım. Ameliyat tamamlandığında ise sorular daha pratik hâle gelir: “Ağrı ne kadar sürer, ne zaman duş alabilirim, işe ve spora ne zaman dönerim, ilişkiye ne zaman girebilirim, sperm değerlerim ne zaman düzelir?” Bu yazıda ameliyattan sonraki süreci; ilk günlerden kontrol spermiyogramlarına ve olası sorunlara kadar güncel kılavuzlar ışığında anlatıyorum. Varikoselin ne olduğu, hangi durumlarda ameliyat gerektiği ve ameliyatın nasıl yapıldığı için varikosel nedir, ameliyatı nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Ameliyat sonrası süreler kişiye ve kullanılan yönteme göre değişir; taburculukta size verilen talimatlar ve hekiminizin önerisi her zaman önceliklidir. Hekiminize danışmadan ilaç ya da takviye eklemeyin veya bırakmayın.

Varikosel Ameliyatı Sonrası İyileşme: Genel Zaman Çizelgesi

Aşağıdaki çerçeve, günümüzde sık uygulanan mikrocerrahi subinguinal varikoselektomi (kasığın hemen altından yapılan küçük bir kesiyle, ameliyat mikroskobu altında yapılan onarım) içindir. Hasta talimatlarındaki genel takvim şöyledir:

İçindekiler

1. Varikosel Ameliyatı Sonrası İyileşme: Genel Zaman Çizelgesi
2. İlk Hafta: Ağrı, Şişlik ve Yara Bakımı
3. Varikosel Ameliyatı Sonrası Ağrı Ne Kadar Sürer?
4. Şişlik, Morluk ve Testis Üstündeki Sertlik
5. Duş, Pansuman ve Ne Giymeli?
6. İş, Araba ve Spor: Günlük Hayata Ne Zaman Dönülür?
7. Varikosel Ameliyatı Sonrası Cinsel İlişki Ne Zaman?
8. Ameliyat Yöntemine Göre İyileşme Farkı
9. Varikosel Ameliyatı Sonrası Sperm Değerleri Ne Zaman Düzelir?
10. Kontrol Spermiyogramı Ne Zaman Yapılır?
11. Sperm DNA Hasarı
12. Azospermide Ameliyat Sonrası Takip
13. Varikosel Ameliyatından Sonra Gebelik: Literatür Ne Söylüyor?
14. Olası Sorunlar: Hidrosel, Tekrarlama ve Diğerleri
15. Varikosel Ameliyatı Sonrası Hidrosel Neden Olur?
16. Varikosel Tekrarlar mı? (Nüks)
17. Diğer Sorunlar
18. Ne Zaman Ürologa Başvurmalı?
19. Sık Sorulan Sorular
20. Varikosel ameliyatından sonra ne zaman duş alınır?
21. Varikosel ameliyatı sonrası kaç gün ilişkiye girilmez?
22. Varikosel ameliyatı sonrası ağrı ve şişlik ne kadar sürer?
23. Varikosel ameliyatından sonra sperm ne zaman düzelir?
24. Varikosel ameliyatı sonrası hidrosel neden olur?
25. Varikosel ameliyatından kaç gün sonra işe ve spora dönülür?
26. Varikosel ameliyatından sonra gebelik ne zaman olur?
27. Varikosel ameliyatından sonra damarlar ne zaman kaybolur?

Tüm başlıkları göster Alt başlıkları gizle

• İlk 24 saat: Hastaların çoğu aynı gün ya da ertesi gün taburcu olur; dinlenme ve aralıklı soğuk uygulama önerilir.
• İkinci–üçüncü gün: Pansuman çoğunlukla 48 saat sonra açılır ve duşa girilir. Hafif günlük işlere dönülebilir.
• İlk hafta: Şişlik ve morluk belirgindir, hafta sonuna doğru geriler; masa başı işe çoğu zaman bu hafta dönülür.
• İkinci–dördüncü hafta: Ağrı ve şişlik büyük ölçüde geçer; ağır egzersize ve cinsel ilişkiye dönüş bu dönemde konuşulur.
• Üçüncü ve altıncı ay: Kontrol spermiyogramlarıyla ameliyatın etkisi değerlendirilir.

Bu süreler ortalamadır; kendi takviminizi ameliyatı yapan hekim belirler.

İlk Hafta: Ağrı, Şişlik ve Yara Bakımı

Varikosel Ameliyatı Sonrası Ağrı Ne Kadar Sürer?

Kesi yerinde ve testiste hafif–orta düzeyde ağrı ilk günlerde beklenen bir durumdur. Mikrocerrahi varikoselektomi sonrası hasta talimatları, hafif rahatsızlığın iki–üç hafta sürebileceğini belirtir. Ağrı kesicileri hekiminizin önerdiği düzende kullanın. Bazı ağrı kesiciler kabızlık yapabildiği için bol su içmek ve lifli beslenmek ıkınmayı önler.

Ameliyattan önce varikosele bağlı ağrısı olanlarda, Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzuna göre ağrı ameliyattan sonra hastaların yüzde 48–90’ında geçer. Ani başlayan şiddetli testis ağrısı ise beklemeden bakılması gereken bir durumdur (bkz. akut skrotum).

Şişlik, Morluk ve Testis Üstündeki Sertlik

Torbada, kasıkta ve penis kökünde morluk ile şişlik sık görülür; çoğunlukla bir haftada geriler, tamamen kaybolması üç haftayı bulabilir. Şişliği sınırlamak için ilk 24–48 saatte soğuk uygulama önerilir: Buz torbasını doğrudan cilde değil, ince bir havlu ya da destekleyici iç çamaşırının üzerine koyun ve bir seferde 20 dakikadan uzun tutmayın.

Bazı hastalar ameliyattan sonra testisin üst tarafında boru gibi sert bir yapı fark eder. Bu, bağlanan genişlemiş toplardamarların içindeki kanın pıhtılaşmasına bağlıdır ve mikrocerrahi hasta talimatlarına göre 6–12 haftada çözülür. Hızla büyüyen, gergin ve çok ağrılı bir şişlik ise kanama (hematom) belirtisi olabilir ve hekime haber verilmelidir.

Duş, Pansuman ve Ne Giymeli?

Duşa genellikle 48 saat sonra girilebilir; pansuman duştan hemen önce çıkarılır, kesi yerinin üzerindeki ince yapışkan bantlar ise kendiliğinden düşene kadar (yaklaşık 7–10 gün) yerinde bırakılır. Kesi yerini ovalamadan yıkayıp hafifçe kurulayın. Küvet banyosu en az bir hafta, havuzda ya da denizde yüzme ise hasta talimatlarında genellikle üç hafta ertelenir.

Giyimde önerilen, torbayı yukarıda ve sabit tutan, vücuda oturan bir iç çamaşırı ya da skrotal destek (suspansuvar) kullanmaktır; İngiltere’deki hasta bilgilendirmesi bunu iki hafta boyunca önerir.

İş, Araba ve Spor: Günlük Hayata Ne Zaman Dönülür?

Küçük bir kesiyle yapıldığı için günlük hayata dönüş genellikle hızlıdır; kaynakların verdiği süreler biraz farklıdır:

• İş: Masa başı işe çoğu hasta birkaç gün içinde döner; ağır kaldırma gerektiren işler için hasta talimatları yaklaşık üç hafta beklemeyi önerir.
• Araç kullanma: Hasta talimatlarında bu süre 24 saat ile bir hafta arasında değişir; anesteziden sonraki ilk 24 saatte ve uyku hâli yapan ağrı kesicileri kullandığınız sürece araç kullanılmaz. İngiltere’deki bir hasta bilgilendirmesinin ölçütü pratiktir: Acil fren yapabilecek kadar rahat olduğunuzda direksiyona dönebilirsiniz.
• Spor: Koşu, ağırlık, bisiklet, yüzme ve temas sporları için hasta talimatlarındaki bekleme süresi bir ile üç hafta arasında değişir. Ben ağır egzersize yaklaşık bir ay ara verilmesini öneriyorum; kısa yürüyüşler ilk günlerden yapılabilir.

Varikosel Ameliyatı Sonrası Cinsel İlişki Ne Zaman?

Cinsel ilişkiye dönüş için önerilen süre kaynaktan kaynağa değişir: Mikrocerrahi uygulayan merkezlerin hasta talimatları beş–yedi gün (mastürbasyon dahil) ile bir hafta, İngiltere’deki hasta bilgilendirmesi ise iki hafta boyunca cinsel aktiviteden kaçınılmasını önerir. Ben kesi yerinin iyileşmesi ve torbadaki şişliğin gerilemesi için yaklaşık dört hafta beklenmesini öneriyorum. Size uygun süre, kontrol muayenesinde yaranın durumuna göre belirlenir.

Varikoselektomide yalnız testisten gelen genişlemiş toplardamarlar bağlanır; aynı kordon içindeki sperm kanalı (vas deferens), atardamar ve lenf damarları korunur, penise ise bir işlem yapılmaz. Ameliyattan sonra sertleşme ya da boşalmayla ilgili yeni bir yakınma fark ederseniz kontrolde hekiminize söyleyin. Çocuk sahibi olmayı planlayan çiftler, hekim onayından sonra sperm değerlerinin düzelmesini beklemeden düzenli ilişkiye devam edebilir.

Ameliyat Yöntemine Göre İyileşme Farkı

Bu yazıdaki süreler mikrocerrahi subinguinal yöntem içindir. Diğer yöntemlerde iyileşmenin seyri biraz farklıdır:

• Laparoskopik varikoselektomi: Genel anestezi altında karın içinden yapılır. Karna verilen gaz diyaframı gerdiği için ameliyattan sonra omuz ağrısı olabilir. EAU kılavuzunun derlediği serilerde ameliyat sonrası hidrosel bu yöntemde daha sık bildirilmiştir.
• Embolizasyon: Girişimsel radyoloji yöntemidir; genellikle kasıktaki bir toplardamardan ilerletilen ince bir kateterle, cerrahi kesi yapılmadan uygulanır. Buna karşılık EAU kılavuzunun derlediği serilerde teknik başarısızlık ve tekrarlama oranları mikrocerrahiye göre daha yüksek bildirilmiştir.

Yöntemlerin ayrıntılı karşılaştırması için varikosel embolizasyonu mu, mikrocerrahi mi yazımıza bakabilirsiniz.

Varikosel Ameliyatı Sonrası Sperm Değerleri Ne Zaman Düzelir?

Testiste bir sperm hücresinin üretimi (spermatogenez) yaklaşık 64–74 gün sürer, ardından sperm epididimde bir süre daha olgunlaşır. Bu nedenle ameliyatın etkisi menide en erken yaklaşık üç ay sonra görülür. Sürecin ayrıntıları spermatogenez yazımızda anlatılıyor.

EAU kılavuzu, sperm değerlerindeki iyileşmenin ortalama iki sperm üretim döngüsüne kadar sürebildiğini belirtir. 100 erkeğin incelendiği bir çalışmada sperm sayısındaki artış üçüncü ayda belirgindi ve altıncı aydan sonra ek bir iyileşme görülmedi. 175 erkeğin bir yıl izlendiği bir başka çalışmada ise değerler genel grupta 12. aya kadar iyileşmeyi sürdürdü. Yani iyileşmenin büyük kısmı ilk üç–altı ayda görülür, bazı erkeklerde bir yıla kadar devam edebilir.

EAU kılavuzuna göre sperm değerleri bozuk erkeklerde ameliyatla özellikle sperm yoğunluğu ve toplam sperm sayısı iyileşebilir; hareketlilik ve sperm şekli üzerindeki etki daha az belirgindir. Her erkekte değerler aynı ölçüde düzelmez.

Kontrol Spermiyogramı Ne Zaman Yapılır?

Mikrocerrahi varikoselektomi sonrası hasta talimatlarında ilk kontrol spermiyogramı ameliyattan üç ay, ikincisi altı ay sonra önerilir; gebelik gerçekleşmezse test yaklaşık altı ayda bir tekrarlanır. Ben ameliyatın etkisini değerlendirirken kontrolleri altıncı–dokuzuncu aylara kadar sürdürüyorum. Testten önce genellikle 3–5 günlük cinsel perhiz istenir; Dünya Sağlık Örgütü 2–7 günlük aralığı kabul eder. Sonuçlar ameliyat öncesi değerlerle birlikte yorumlanır; raporun okunuşu için spermiyogram sonuçları nasıl okunur yazımıza bakabilirsiniz.

Kontrol testlerinde beklenen düzelme görülmezse EAU kılavuzu, geride kalan ya da tekrarlayan bir varikoseli araştırmak için renkli Doppler ultrason yapılmasını önerir.

Sperm DNA Hasarı

29 çalışmayı ve 1.491 erkeği kapsayan 2024 tarihli bir meta-analiz, klinik varikoseli olan erkeklerde ameliyattan sonra sperm DNA hasarının (fragmantasyon) anlamlı olarak azaldığını göstermiştir; ancak çalışmalar arasındaki farklılık yüksektir. Ameliyat öncesinde DNA hasarı yüksek bulunanlarda bu test kontrol spermiyogramıyla birlikte tekrarlanabilir (bkz. sperm DNA fragmantasyonu).

Azospermide Ameliyat Sonrası Takip

Menide hiç sperm olmayan (tıkanıklığa bağlı olmayan azospermi) ve klinik varikoseli bulunan erkeklerde, 18 çalışmayı ve 468 hastayı kapsayan bir meta-analizde ameliyattan sonra hastaların ortalama yüzde 43,9’unda menide sperm görülmüştür; aynı analizde onarımdan sonra testisten ameliyatla sperm bulma (ör. mikro-TESE) olasılığının arttığı bildirilmiştir. Kanıtın kalitesi düşük–orta düzeydedir; EAU kılavuzu da bu grupta onarımın yarar ve risklerinin ameliyattan önce hastayla ayrıntılı konuşulmasını önerir.

Varikosel Ameliyatından Sonra Gebelik: Literatür Ne Söylüyor?

Varikosel onarımı doğal gebelik olasılığını artırmayı amaçlar; sonuç çiftten çifte değişir. 2021 tarihli Cochrane derlemesi (48 çalışma, 5.384 katılımcı), tedavinin tedavisiz ya da ertelenmiş tedaviye göre gebelik oranını artırabileceğini bildirir: Tedavi edilmeyen ya da tedavisi ertelenen çiftlerde gebelik oranı yaklaşık yüzde 21 iken tedavi edilenlerde yüzde 22 ile 48 arasında hesaplanmıştır. Bu kanıtın güvenilirliği düşük olarak değerlendirilmiş, canlı doğum üzerindeki etki ise belirsiz bulunmuştur. Aynı derlemede mikrocerrahi subinguinal yöntemin diğer cerrahi yöntemlere göre gebelik oranını muhtemelen biraz artırdığı ve tekrarlama riskini azalttığı orta güvenilirlikteki kanıtla bildirilmiştir.

EAU kılavuzu, doğal gebelik gerçekleştiğinde bunun genellikle ameliyattan 6–12 ay sonra olduğunu belirtir ve varikosel tedavisini kadın partnerin yumurtalık rezervi iyi olan çiftlerde önerir. Kadın partnerin yaşı ilerlemişse, kontrol testlerinde sperm değerleri yeterince düzelmezse ya da makul bir sürede gebelik olmazsa aşılama veya tüp bebek (ICSI) gibi yollar beklenmeden konuşulmalıdır.

Ameliyat tüp bebek yolunu kapatmaz: 1.241 hastayı kapsayan bir meta-analizde, sperm sayısı düşük ya da menide sperm olmayan erkeklerde yardımcı üreme tekniklerinden önce yapılan varikosel onarımı, daha yüksek gebelik ve canlı doğum oranlarıyla ilişkili bulunmuştur. Sperm sayısı düşüklüğünde izlenecek yollar için sperm sayısı düşüklüğü (oligospermi), diğer nedenler için erkek kısırlığı yazımıza bakabilirsiniz.

Olası Sorunlar: Hidrosel, Tekrarlama ve Diğerleri

Mikrocerrahi sonrası ciddi sorunlar seyrektir; yine de bilinmesi gereken birkaç durum vardır.

Varikosel Ameliyatı Sonrası Hidrosel Neden Olur?

Hidrosel, testisin çevresinde sıvı birikmesidir. Ameliyat sırasında testisten lenf sıvısını taşıyan ince lenf damarları da bağlanırsa sıvı geri dönemez ve testisin çevresinde birikir. İlk haftalardaki ameliyat şişliği geçtikten sonra torbada ağrı yapmayan, giderek büyüyen bir dolgunluk fark ederseniz hekiminize gösterin. Mikrocerrahide lenf damarları büyütme altında korunduğu için bu sorun seyrektir: 36 çalışmanın meta-analizinde hidrosel oranı mikrocerrahi sonrası yüzde 0,44, laparoskopi sonrası yüzde 2,84 bulunmuştur. 120 hastalık randomize bir çalışmada ise mikrocerrahi grubunda hidrosel gelişmezken açık kasık ameliyatında ameliyat edilen varikosellerin yüzde 13’ünde, laparoskopide yüzde 20’sinde görülmüştür.

Küçük ve yakınma yapmayan hidrosel izlenebilir; büyüyen, ağırlık ya da rahatsızlık hissi veren hidroselde tedavi seçenekleri değerlendirilir. Ayrıntılar hidrosel (testis su toplaması) yazımızda.

Varikosel Tekrarlar mı? (Nüks)

Genişlemiş damarların yeniden ortaya çıkmasına ya da tam geçmemesine nüks denir. Oran yönteme göre değişir: EAU kılavuzunun derlediği serilerde mikrocerrahi yöntemde yaklaşık yüzde 0,4, laparoskopide yüzde 3–6, kasıktan yapılan mikroskopsuz ameliyatta yüzde 2,6–13, embolizasyonda yüzde 3–11 bildirilmiştir. Cochrane derlemesinde mikrocerrahi subinguinal yöntem için tekrarlama oranı yüzde 0,4–1,1 olarak hesaplanmıştır.

İlk haftalardaki sertlik çoğu zaman pıhtılaşmış damarlardır, nüks değildir. Aylar içinde yeniden belirginleşen, ayakta ve ıkınınca dolan damarlar, geri dönen ağrı ya da kontrol spermiyogramında beklenen düzelmenin olmaması durumunda muayene ve renkli Doppler ultrasonla nüks araştırılır. Her nüks yeniden ameliyat gerektirmez: Ultrasonda yalnızca damar genişliği görülmesi yeterli değildir; sperm değerlerinde beklenen düzelme yoksa ve Doppler’de geri akım sürüyorsa yeniden girişim konuşulur.

Diğer Sorunlar

Seyrek görülen diğer sorunlar arasında torbada kan birikmesi (hematom), yara enfeksiyonu ve testisi besleyen atardamarın zarar görmesine bağlı testis küçülmesi (atrofi) sayılır. Ameliyattan sonraki ilk günlerde hafif ateş görülebilir; ateşin hangi durumda hekime başvurmayı gerektirdiğini üroloji ameliyatı sonrası ateş yazımızda anlattık.

Ne Zaman Ürologa Başvurmalı?

• 38,3 °C’nin üzerinde ateş, titreme ya da kesi yerinde artan kızarıklık, sıcaklık veya akıntı varsa; kontrol tarihini beklemeden.
• Torbada hızla büyüyen, gergin ve çok ağrılı bir şişlik ya da yayılan morluk varsa.
• Ağrı azalmak yerine artıyorsa, haftalar sonra yeniden başladıysa ya da ani ve şiddetli testis ağrısı olduysa.
• Aylar içinde testisin çevresinde ağrı yapmayan bir şişlik ya da yeniden belirginleşen damarlar fark ederseniz.
• Testisinizin küçüldüğünü ya da kıvamının değiştiğini düşünüyorsanız.
• Kontrol spermiyogramlarında beklenen değişiklik yoksa ya da bir yıl içinde gebelik olmadıysa.

Bu yazı Avrupa Üroloji Derneği (EAU) cinsel ve üreme sağlığı kılavuzu, erkek infertilitesi bölümü, Cochrane varikosel tedavisi derlemesi (2021), Cayan ve ark., varikosel tedavi yöntemleri meta-analizi (J Androl, 2009), Al-Kandari ve ark., üç yöntemi karşılaştıran randomize çalışma (Urology, 2007), Al Bakri ve ark., sperm değerlerinde iyileşme zamanı (J Urol, 2012), Pazir ve ark., ameliyat sonrası bir yıllık sperm takibi (Andrologia, 2021), Esteves ve ark., azospermide varikosel onarımı meta-analizi (Asian J Androl, 2016), Kirby ve ark., yardımcı üreme öncesi onarım meta-analizi (Fertil Steril, 2016), Cannarella ve ark., sperm DNA hasarı meta-analizi (World J Mens Health, 2024), Heller ve Clermont, spermatogenez süresi (Science, 1963), Dünya Sağlık Örgütü semen analizi el kitabı (2021), mikrocerrahi varikoselektomi sonrası bakım talimatı (maleinfertility.org), UW Medicine hasta bilgilendirmesi: varikosel onarımı ve NHS günübirlik cerrahi hasta bilgilendirmesi: hidrosel ve varikosel (2024) kaynaklarındaki bilgilere dayanır. Değerlendirme için iletişim sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Varikosel ameliyatından sonra ne zaman duş alınır?

Duşa genellikle ameliyattan 48 saat sonra, pansuman çıkarıldıktan sonra girilebilir. Kesi yerini ovalamadan yıkayıp hafifçe kurulayın. Küvet banyosu en az bir hafta, havuzda ya da denizde yüzme genellikle üç hafta ertelenir.

Varikosel ameliyatı sonrası kaç gün ilişkiye girilmez?

Hasta talimatlarında önerilen süre bir ile iki hafta arasında değişir. Ben kesi yerinin iyileşmesi ve şişliğin gerilemesi için yaklaşık dört hafta beklenmesini öneriyorum. Size uygun süre, kontrol muayenesinde yaranın durumuna göre belirlenir.

Varikosel ameliyatı sonrası ağrı ve şişlik ne kadar sürer?

Ağrı ve şişlik ilk günlerde belirgindir; morluk çoğunlukla bir haftada geriler, hafif rahatsızlık iki–üç haftayı bulabilir. Azalmak yerine artan ağrı ya da hızla büyüyen, gergin bir şişlik hekime başvurmayı gerektirir.

Varikosel ameliyatından sonra sperm ne zaman düzelir?

Sperm üretimi yaklaşık 64–74 gün sürer, ardından olgunlaşma gelir; bu yüzden ameliyatın etkisi menide en erken yaklaşık üç ay sonra görülür. Çalışmalarda iyileşmenin büyük kısmı üçüncü–altıncı ayda ortaya çıkar, bazı erkeklerde bir yıla kadar sürebilir. Kontrol spermiyogramı genellikle üçüncü ve altıncı ayda yapılır; ben kontrolleri altıncı–dokuzuncu aylara kadar sürdürüyorum.

Varikosel ameliyatı sonrası hidrosel neden olur?

Ameliyatta testisin lenf damarları da bağlanırsa sıvı geri dönemez ve testisin çevresinde birikir. Lenf damarlarının büyütme altında korunduğu mikrocerrahi yöntemde bu durum seyrektir; bir meta-analizde oranı yüzde 0,44 bulunmuştur. Küçük hidrosel izlenebilir, büyüyen ya da rahatsızlık veren hidroselde tedavi değerlendirilir.

Varikosel ameliyatından kaç gün sonra işe ve spora dönülür?

Masa başı işe çoğu hasta birkaç gün içinde döner; ağır fiziksel işler için hasta talimatları yaklaşık üç hafta beklemeyi önerir. Spor için talimatlardaki süre bir ile üç hafta arasında değişir; ben koşu, ağırlık ve temas sporları için yaklaşık bir ay beklenmesini öneriyorum.

Varikosel ameliyatından sonra gebelik ne zaman olur?

EAU kılavuzuna göre doğal gebelik, gerçekleştiği çiftlerde genellikle ameliyattan 6–12 ay sonra olur. 2021 tarihli Cochrane derlemesi tedavinin gebelik oranını artırabileceğini, ancak bu kanıtın güvenilirliğinin düşük olduğunu bildirir; sonuç çiftten çifte değişir. Kadın partnerin yaşına göre tüp bebek gibi yollar beklenmeden konuşulabilir.

Varikosel ameliyatından sonra damarlar ne zaman kaybolur?

Bağlanan damarların içindeki kan pıhtılaşır; testis üstünde hissedilen boru gibi sert yapı genellikle 6–12 haftada çözülür. Aylar sonra ayakta ve ıkınınca yeniden dolan damarlar ise tekrarlama (nüks) belirtisi olabilir ve muayene ile renkli Doppler ultrasonla değerlendirilir.