Prostat Kanserinde Ameliyat mı, Işın mı, Aktif İzlem mi?
Prostat kanserinde ameliyat mı ışın mı, aktif izlem mi? Risk grupları, ProtecT 15 yıllık sonuçları, yan etkiler, PSMA PET ve ikinci görüş.
Doç. Dr. Abdulkadir Tepeler Hekim onaylı 17 dk okuma
Hızlı Yanıt
Prostat kanseri tanısından sonra tedavi kararı, hastalığın risk grubuna (PSA, biyopsideki ISUP derece grubu, klinik evre ve MR bulguları), yaşa, genel sağlığa ve kişinin önceliklerine göre verilir. Düşük riskli hastalıkta standart yaklaşım aktif izlemdir; orta ve yüksek riskte ameliyat ve ışın tedavisi konuşulur. PSA ile saptanan sınırlı kanserde 15 yıllık ProtecT çalışmasında prostat kanserine bağlı ölüm üç yolda da düşük (yüzde 2–3) ve benzer bulunmuştur; seçenekler arasındaki fark yan etkilerde ve ilerleme riskindedir.
Biyopsi raporunda “prostat kanseri” ifadesini gören erkeklerin ilk sorusu genellikle aynıdır: “Hemen ameliyat mı olmalıyım, ışın tedavisi mi almalıyım, yoksa beklemek mümkün mü?” Bu yazıda prostat kanserinde ameliyat mı ışın mı, yoksa aktif izlem mi sorusunun neye göre yanıtlandığını güncel kılavuzlar ve uzun dönem çalışmalar ışığında anlatıyorum. Tanım ve teşhis için prostat kanseri nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Tedavi kararınızı kendi raporlarınızı değerlendiren hekiminizle birlikte verin.
Tanıdan Sonra İlk Adım: Risk Grubunu Belirlemek
Bazı prostat kanserleri yıllarca yavaş seyreder ve hayat boyu sorun çıkarmayabilir; bazıları ise daha hızlı ilerler. Bu yüzden tedavi seçimi “bu kanser ne kadar riskli” sorusuna dayanır. Risk grubunu belirleyen başlıca bilgiler şunlardır:
İçindekiler
- Tanıdan Sonra İlk Adım: Risk Grubunu Belirlemek
- Risk Grupları: Düşük, Orta ve Yüksek Risk
- MR ve PSMA PET’in Rolü
- Seçenekler Arasında Yaşam Süresi Farkı Var mı? ProtecT Çalışması
- Aktif İzlem: Kimlere Uygun, Nasıl İzlenir?
- Radikal Prostatektomi: Robotik, Laparoskopik ya da Açık Cerrahi
- Radyoterapi: Dış Işın, Brakiterapi ve Hormon Tedavisiyle Kombinasyon
- Fokal Tedaviler: Hangi Koşulda Konuşulur?
- Yan Etkiler Karşılaştırması: İdrar Kaçırma, Sertleşme ve Bağırsak
- İkinci Görüş ve Multidisipliner Kurul: Karar Nasıl Verilir?
- Ne Zaman Ürologa Başvurmalı?
- Sık Sorulan Sorular
- Prostat kanseri tanısı aldım, ne yapmalıyım?
- Prostat kanserinde ameliyat mı, ışın mı?
- Aktif izlem kimlere uygun?
- Robotik prostatektomi ile açık ameliyat arasında fark var mı?
- PSMA PET herkese çekilmeli mi?
- İkinci görüş almak tedaviyi geciktirir mi?
- Prostat kanseri tedavisinden sonra çocuk sahibi olabilir miyim?
- PSA değeri: Kandaki prostat spesifik antijen düzeyi; prostat hacmine göre hesaplanan PSA yoğunluğu da değerlendirilir. Ayrıntılar için PSA testi yazımıza bakabilirsiniz.
- ISUP derece grubu (Gleason skoru): Patoloğun biyopsideki hücrelerin görünümüne göre verdiği 1–5 arası derece. Derece yükseldikçe tümörün ilerleme eğilimi artar; raporun okunması için Gleason skoru ve ISUP derece grupları yazımıza bakabilirsiniz.
- Klinik evre: Parmakla muayenede ve görüntülemede tümörün prostat içinde sınırlı olup olmadığı.
- Tümör miktarı: Biyopside kaç örnekte kanser çıktığı ve MR’da görülen odağın boyutu.
Risk Grupları: Düşük, Orta ve Yüksek Risk
Avrupa Üroloji Derneği’nin (EAU) 2026 kılavuzu, D’Amico sınıflamasını temel alan ve orta risk grubunu ikiye ayıran bir sınıflama kullanır. Prostat içinde sınırlı hastalık için gruplar özetle şöyledir:
- Düşük risk: ISUP 1 (Gleason 3+3), PSA 10 ng/mL’nin altında ve tümör muayenede prostat içinde sınırlı.
- Olumlu orta risk: ISUP 2 ve PSA 10’un altında; ya da ISUP 1 ve PSA 10–20 arasında.
- Olumsuz orta risk: ISUP 2 ve PSA 10–20 arasında ya da ISUP 3.
- Yüksek risk: ISUP 4–5 ya da PSA 20’nin üzerinde.
- Lokal ileri hastalık: Tümörün prostat kapsülünü aştığı (T3–T4) ya da lenf bezlerine yayıldığı durum.
İngiltere’nin ulusal klinik kılavuz kurumu NICE ise aynı bilgileri kullanan beş basamaklı Cambridge Prognostik Grup (CPG 1–5) sınıflamasını önerir.
MR ve PSMA PET’in Rolü
Multiparametrik prostat MR’ı bugün çoğu hastada biyopsiden önce çekilir; tümörün yerini, büyüklüğünü ve kapsül dışına taşma şüphesini göstererek tedavi planını yönlendirir. MR raporunun anlamı için prostat MR ve PI-RADS skoru, biyopsi yöntemleri için prostat biyopsisi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kanserin prostat dışına yayılıp yayılmadığını araştıran ek görüntüleme herkese gerekmez. EAU kılavuzu düşük ve olumlu orta riskli hastalıkta ek görüntüleme yapılmamasını; olumsuz orta ve yüksek riskte ise erişilebiliyorsa PSMA PET/BT, değilse batın-pelvis kesitsel görüntüleme ile kemik sintigrafisi yapılmasını önerir. Yüksek riskli 302 erkeğin katıldığı proPSMA çalışmasında PSMA PET/BT’nin yayılımı göstermedeki doğruluğu yüzde 92, klasik BT ve kemik sintigrafisininki yüzde 65 bulunmuştur. PSMA PET ile FDG PET arasındaki fark için FDG PET/BT yazımıza bakabilirsiniz.
Bu konuyla bağlantılı olarak HoLEP prostat ameliyatı rehberinde yöntemin kimlere uygun olduğu, süreci ve iyileşme dönemi ayrıntılı anlatılmıştır.
Seçenekler Arasında Yaşam Süresi Farkı Var mı? ProtecT Çalışması
Bu soruya yanıt veren temel randomize çalışma İngiltere’de yürütülen ProtecT’tir. PSA ölçümüyle prostat içinde sınırlı kanser saptanan 1.643 erkek, kura ile üç gruba ayrılmıştır: aktif izlem (545), radikal prostatektomi (553) ve radyoterapi (545). 2023’te New England Journal of Medicine’de yayımlanan 15 yıllık sonuçlar şöyledir:
- Prostat kanserine bağlı ölüm: Aktif izlemde yüzde 3,1, ameliyatta yüzde 2,2, radyoterapide yüzde 2,9; fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Herhangi bir nedenle ölüm de üç grupta benzerdir.
- Uzak yayılım (metastaz): Aktif izlemde yüzde 9,4, ameliyatta yüzde 4,7, radyoterapide yüzde 5,0.
- Hastalığın klinik ilerlemesi: Aktif izlemde yüzde 25,9, ameliyatta yüzde 10,5, radyoterapide yüzde 11,0.
- Tedavisiz kalanlar: Aktif izlem grubundaki erkeklerin yüzde 24,4’ü 15 yılın sonunda hiçbir prostat kanseri tedavisi almadan hayattaydı.
Yani ameliyat ve ışın tedavisi yayılım ve ilerleme riskini yarı yarıya ya da daha fazla azaltmış, ancak bu fark 15 yılda kansere bağlı ölüme yansımamıştır. Yorumlarken şunu bilmek gerekir: Hastalar 1999–2009 arasında alınmış ve izlem grubu ağırlıklı olarak düzenli PSA ölçümüyle takip edilmiştir; o dönemde multiparametrik MR ve PSMA PET kullanılmıyordu, biyopsiler de görüntü rehberli değildi. Yazarlar bu izlemin günümüz aktif izlem programlarından daha az yoğun kabul edildiğini belirtir; bugünkü programlar MR’ı ve planlı tekrar biyopsiyi de içerir. Katılımcıların çoğu tanıda düşük riskli sayılmıştı; güncel sınıflamalarla üçte birinden fazlasının orta ya da yüksek riskli olduğu görülmüştür.
EAU kılavuzu da düşük ve orta riskli, sınırlı hastalıkta hiçbir seçeneğin sağkalım açısından diğerlerinden üstün olduğunun gösterilmediğini belirtir. Karar bu nedenle yan etkiler ile ilerleme riski arasındaki dengeye dayanır.
Aktif İzlem: Kimlere Uygun, Nasıl İzlenir?
Aktif izlem, kanseri tedavisiz bırakmak değildir. Amaç, yavaş seyirli bir tümörü düzenli testlerle takip etmek ve tedaviyi yalnızca gerektiğinde, iyileştirme amaçlı tedavi fırsatı kaçmadan başlatmaktır; böylece gereksiz bir tedavinin yan etkilerinden kaçınılır.
EAU kılavuzu aktif izlemi, uygun bütün düşük riskli hastalar ve seçilmiş olumlu orta riskli hastalar için standart yaklaşım olarak önerir. Olumlu orta riskte Gleason 4 paterninin yüzde 10’un altında, PSA’nın 10 ng/mL’nin altında olması, sınırlı evre ve az sayıda pozitif biyopsi örneği aranır. Biyopside kribriform yapı ya da intraduktal karsinom görülen hastalar aktif izleme alınmaz. Takip programının genel çerçevesi şöyledir:
- PSA: EAU en az altı ayda bir ölçüm önerir; NICE ilk yıl üç-dört ayda bir, sonrasında altı ayda bir ölçüm önerir.
- Parmakla rektal muayene: Yılda bir.
- Multiparametrik MR: Tanıda çekilmediyse izlemin başında; sonrasında bulgulara göre tekrar.
- Tekrar biyopsi: EAU’ya göre genellikle iki-üç yılda bir ya da PSA veya MR’da değişiklik olduğunda.
Tekrar biyopside derecenin yükselmesi (ISUP 3 ve üzeri), kribriform yapı görülmesi, tümör miktarının belirgin artması aktif tedaviye geçmeyi gündeme getirir. EAU, tedavi değişikliğinin MR, PSA ya da muayeneye değil biyopsideki ilerlemeye dayanmasını önerir; MR’da ilerleme ya da hızlı PSA yükselmesi önce tekrar biyopsiyle doğrulanır. Aktif izlem, yaşam beklentisi sınırlı erkeklerde yalnızca yakınma çıktığında tedavi verilen “izleyerek bekleme” yaklaşımından farklıdır. Ayrıntılar için prostat kanserinde aktif izlem yazımıza bakabilirsiniz.
Radikal Prostatektomi: Robotik, Laparoskopik ya da Açık Cerrahi
Radikal prostatektomide prostat ve tohum kesecikleri, gerekirse lenf bezleriyle birlikte çıkarılır. Genellikle yaşam beklentisi on yılın üzerinde olan, sınırlı ya da seçilmiş lokal ileri hastalığı bulunan erkeklerde konuşulur. Çıkarılan doku patolojik olarak incelenir ve ameliyattan sonra PSA’nın ölçülemeyecek düzeye inmesi beklenir; ayrıntılar prostat ameliyatı sonrası PSA yazımızda.
Ameliyat açık, laparoskopik ya da robot yardımlı yöntemle yapılabilir. Kanıtlar şöyle özetlenebilir:
- 2017 tarihli Cochrane derlemesi, laparoskopik ya da robotik yöntemin açık cerrahiye göre kanser kontrolünde üstün olduğunu gösteren yüksek kaliteli kanıt bulunmadığını, idrar ve cinsel yaşam kalitesinin benzer göründüğünü bildirmiştir. Kapalı yöntemlerde yatış süresi daha kısa, kan nakli ihtiyacı daha azdır.
- Avustralya’da 326 erkeğin katıldığı randomize çalışmada robotik ve açık ameliyat sonrası idrar ve cinsel işlev skorları 2 yılın sonunda benzer bulunmuştur. Araştırmacılar, robotik yaklaşımın yararlarının büyük ölçüde daha az invaziv olmasından kaynaklandığını belirtmiştir.
- Bazı çalışmalarda robotik yöntemde idrar kontrolü ilk aylarda daha erken toparlanmıştır; bu fark her çalışmada görülmemiştir.
- Cerrahın deneyimi sonucu belirgin biçimde etkiler. 72 cerrahın 7.765 ameliyatını inceleyen bir çalışmada, daha önce 10 ameliyat yapmış cerrahlarda 5 yıllık PSA yükselmesi (nüks) olasılığı yüzde 17,9, 250 ameliyat yapmış cerrahlarda yüzde 10,7 bulunmuştur.
Kısacası sonucu yalnızca ameliyatın yöntemi değil, cerrahın deneyimi de belirgin biçimde etkiler. Avustralya çalışmasının yazarları da belirli bir teknik yerine deneyimli ve güvendiğiniz bir cerrahı seçmeyi önermiştir. Cerrahınıza bu ameliyatı ne sıklıkla yaptığını ve sinir koruyucu tekniğin sizin için uygun olup olmadığını sorabilirsiniz. Yöntemlerin ayrıntıları için prostat kanserinde robotik ve laparoskopik cerrahi yazımıza bakabilirsiniz.
Radyoterapi: Dış Işın, Brakiterapi ve Hormon Tedavisiyle Kombinasyon
Radyoterapide prostat çıkarılmaz; tümör yüksek enerjili ışınla hedeflenir. Başlıca yöntemler şunlardır:
- Dış ışın tedavisi: Görüntü rehberliğinde, yoğunluk ayarlı teknikle (IMRT/IGRT) uygulanır. Klasik programlar birkaç hafta sürer; seçilmiş hastalarda beş-yedi seansta tamamlanan yüksek dozlu programlar (SBRT) kullanılabilir.
- Brakiterapi: Radyoaktif kaynakların prostat içine yerleştirilmesidir. İdrar yapma işlevi iyi olan olumlu orta riskli hastalarda tek başına, olumsuz orta ve yüksek riskte dış ışın tedavisine ek doz olarak kullanılabilir.
- Hormon tedavisiyle kombinasyon: Testosteronu baskılayan hormon tedavisi, EAU kılavuzuna göre orta riskte (özellikle olumsuz orta riskte) genellikle dört-altı ay, yüksek riskli ve lokal ileri hastalıkta iki-üç yıl süreyle eklenir. Sıcak basması, cinsel istekte azalma, yorgunluk ve kemik erimesi gibi yan etkileri vardır.
İdrar ve bağırsak yakınmaları genellikle tedavinin son haftalarında belirginleşir ve çoğu zamanla geriler; bazıları ise aylar ya da yıllar sonra ortaya çıkabilir. Işın sonrası hastalık tekrarlarsa kurtarma ameliyatı teknik olarak daha zordur. Yöntemlerin ayrıntısı için prostat kanserinde radyoterapi yazımıza bakabilirsiniz.
Fokal Tedaviler: Hangi Koşulda Konuşulur?
Fokal tedavide prostatın tamamı değil, yalnızca MR ve biyopsiyle yeri belirlenen tümörlü bölge yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason (HIFU), dondurma (kriyoterapi) ya da benzeri enerjilerle yok edilir. Yan etkileri radikal tedavilere göre daha azdır; ancak uzun dönem kanser kontrolü verileri henüz yeterli değildir ve prostatın tedavi edilmeyen bölümünde yeni tümör görülebilir.
Bu nedenle EAU kılavuzu fokal ya da tüm bezi hedefleyen ablatif tedavileri yalnızca klinik çalışmalar ya da kayıt programları kapsamında önerir; NICE de HIFU ve kriyoterapinin kontrollü çalışmalar dışında uygulanmamasını önerir. Fokal tedavi, genellikle MR’da sınırları net görülen, kapsül dışına taşmamış ve sınırlı bir tümör odağı bulunan, yakın takibi kabul eden seçilmiş hastalarda konuşulur. Kimlerin aday olabileceği için prostat kanserinde fokal tedavi (HIFU) yazımıza bakabilirsiniz.
Yan Etkiler Karşılaştırması: İdrar Kaçırma, Sertleşme ve Bağırsak
ProtecT’te erkekler düzenli anketlerle izlenmiş, böylece üç yolun yan etkileri aynı ölçütlerle karşılaştırılabilmiştir (radyoterapi kısa süreli hormon tedavisiyle birlikte uygulanmıştır). 6 ve 12 yıllık sonuçlar özetle şöyledir:
- İdrar kaçırma: İdrar kontrolünü en çok ameliyat etkilemiştir; toparlanma olsa da fark sürmüştür. 7–12. yıllarda ped kullanma gereksinimi ameliyat grubunda yüzde 18–24, aktif izlem grubunda yüzde 9–11, radyoterapi grubunda yüzde 3–8’dir.
- Sertleşme: 7. yılda ilişkiye yetecek sertleşme ameliyat grubunda yüzde 18, aktif izlem grubunda yüzde 30, radyoterapi grubunda yüzde 27 bildirilmiştir. Radyoterapinin cinsel işleve etkisi ilk altı ayda en belirgindir, sonra kısmen düzelir. 12. yıla gelindiğinde üç grupta da sertleşme düzeyi düşük ve birbirine yakındır.
- Bağırsak: Bağırsak yakınmaları radyoterapi grubunda ilk aylarda belirgindir, sonra kısmen düzelir; dışkıda kan görülme sıklığı ise zamanla artmıştır. 12. yılda gaita kaçırma radyoterapi grubunda yüzde 12, diğer gruplarda yüzde 6’dır.
- Gece idrara kalkma: 12. yılda gecede en az iki kez idrara kalkma ameliyat grubunda yüzde 34, radyoterapi grubunda yüzde 48, aktif izlem grubunda yüzde 47’dir.
Aktif izlem grubunda idrar ve cinsel işlev yaşla birlikte yavaş yavaş azalmıştır. Bu rakamlar ortalamadır; sinir koruyucu ameliyatın yapılıp yapılamaması, tedavi öncesindeki idrar ve sertleşme işlevi, yaş ve cerrahın deneyimi kişisel sonucu değiştirir. Ameliyat sonrası yakınmalarda kullanılan yöntemler için prostat ameliyatı sonrası geçmeyen idrar kaçırma ve penil rehabilitasyon yazılarımıza bakabilirsiniz.
Çocuk planı olan erkekler için not: Radikal prostatektomiden sonra boşalmada meni gelmez; ışın tedavisi de sperm üretimini azaltabilir. Bu nedenle tedaviden önce sperm dondurma konuşulmalıdır; sperm değerleri için sperm sayısı düşüklüğü yazımıza bakabilirsiniz.
İkinci Görüş ve Multidisipliner Kurul: Karar Nasıl Verilir?
NICE, radikal tedaviye aday erkeklerin seçenekleri ve ciddi yan etkileri hem onkolojik cerrahi yapan bir ürologla hem de radyasyon onkoloğuyla konuşma fırsatı bulmasını önerir. Üroloji, radyasyon onkolojisi, tıbbi onkoloji, radyoloji, nükleer tıp ve patoloji uzmanlarından oluşan multidisipliner kurullar, özellikle orta ve yüksek riskte ortak plan oluşturur. Biyopsinin bir uropatologca yeniden incelenmesi ya da MR’ın ikinci kez değerlendirilmesi de risk grubunu değiştirebilir.
2013 tarihli bir sistematik derlemede düşük riskli hastalıkta birkaç aylık gecikmelerin sonuçları etkilemediği, daha yüksek riskte ise sınırlı verilere göre gecikmenin etkili olabileceği bildirilmiştir. Bu yüzden ikinci görüş, özellikle orta ve yüksek riskte birkaç hafta içinde planlanmalıdır. Görüşmede şu soruları sormanızı öneririm:
- Risk grubum ne ve bu sınıflama hangi bilgilere dayanıyor?
- Benim durumumda aktif izlem bir seçenek mi; değilse neden?
- Ameliyat ile ışın tedavisi arasında benim için yan etki farkı ne olur?
- Hormon tedavisi gerekecek mi, ne kadar süreyle?
- PSMA PET gibi ek görüntüleme benim için gerekli mi?
Ne Zaman Ürologa Başvurmalı?
- Biyopsinizde kanser çıktıysa ve risk grubunuz henüz belirlenmediyse.
- Aktif izlemdeyken PSA değeriniz belirgin yükseldiyse ya da kontrolleriniz aksadıysa.
- Kemik ağrısı, idrar yapamama ya da bacaklarda güçsüzlük gibi yeni yakınmalarınız olduysa.
- Ameliyat ya da ışın tedavisinden sonra PSA değeriniz yeniden yükselmeye başladıysa.
- Size önerilen tedavi hakkında ikinci bir görüş almak istiyorsanız.
Bu yazı Avrupa Üroloji Derneği (EAU) prostat kanseri kılavuzu (2026), NICE prostat kanseri tanı ve tedavi kılavuzu (NG131), ProtecT 15 yıllık sonuçları (NEJM, 2023), ProtecT 12 yıllık hasta bildirimli sonuçları (NEJM Evidence, 2023), ProtecT 6 yıllık hasta bildirimli sonuçları (NEJM, 2016), Cochrane laparoskopik, robotik ve açık prostatektomi derlemesi (2017), robotik ve açık prostatektomi randomize çalışması (Lancet, 2016), 24 aylık sonuçları (Lancet Oncology, 2018), cerrahi öğrenme eğrisi çalışması (JNCI, 2007), proPSMA çalışması (Lancet, 2020) ve tedavi gecikmesi sistematik derlemesi (European Urology, 2013) kaynaklarındaki bilgilere dayanır. Değerlendirme için iletişim sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Prostat kanseri tanısı aldım, ne yapmalıyım?
Önce risk grubunuzu öğrenin: PSA, biyopsideki ISUP derece grubu, klinik evre ve MR bulguları birlikte değerlendirilir. Ardından aktif izlem, ameliyat ve ışın tedavisini yaşınız, genel sağlığınız ve önceliklerinizle birlikte hekiminizle konuşun. Düşük riskli hastalıkta karar için acele etmek gerekmez.
Prostat kanserinde ameliyat mı, ışın mı?
Prostat içinde sınırlı, düşük ve orta riskli hastalıkta iki yöntemin uzun dönem kanser kontrolü benzerdir; 15 yıllık ProtecT çalışmasında prostat kanserine bağlı ölüm oranı ameliyatta yüzde 2,2, radyoterapide yüzde 2,9 bulunmuştur. Fark yan etki profilindedir: ameliyat idrar kaçırma ve sertleşmeyi, radyoterapi bağırsak işlevini daha çok etkiler. Seçim risk grubu, yaş, mevcut idrar ve bağırsak işlevi ve kişinin öncelikleriyle yapılır.
Aktif izlem kimlere uygun?
Aktif izlem, düşük riskli prostat kanserinde (ISUP 1, PSA 10 ng/mL’nin altında, prostat içinde sınırlı tümör) standart yaklaşımdır ve seçilmiş olumlu orta riskli hastalarda da önerilebilir. Biyopside kribriform yapı ya da intraduktal karsinom görülen hastalar uygun değildir. İzlem düzenli PSA, yıllık muayene, MR ve gerektiğinde tekrar biyopsiyle yapılır.
Robotik prostatektomi ile açık ameliyat arasında fark var mı?
Robotik ve laparoskopik yöntemlerde yatış süresi daha kısa, kan nakli ihtiyacı daha azdır. Randomize bir çalışmada 2 yıllık idrar ve cinsel işlev sonuçları açık ameliyatla benzer bulunmuş; kanser kontrolünde üstünlüğü gösteren yüksek kaliteli kanıt bulunmamıştır. Sonucu yöntem kadar cerrahın deneyimi de belirler.
PSMA PET herkese çekilmeli mi?
Hayır. EAU kılavuzu düşük ve olumlu orta riskli hastalıkta yayılım araştırması için ek görüntüleme önermez. Olumsuz orta ve yüksek riskli hastalıkta ise erişilebiliyorsa PSMA PET/BT, değilse batın-pelvis görüntüleme ile kemik sintigrafisi önerilir; PSMA PET bu grupta yayılımı klasik görüntülemeden daha doğru gösterir.
İkinci görüş almak tedaviyi geciktirir mi?
Düşük riskli prostat kanserinde birkaç aylık gecikmelerin sonuçları etkilemediği bildirilmiştir. Orta ve yüksek riskli hastalıkta sınırlı veriler gecikmenin önemli olabileceğini düşündürdüğü için ikinci görüş birkaç hafta içinde planlanmalıdır. NICE, radikal tedaviye aday erkeklerin hem ürologla hem de radyasyon onkoloğuyla görüşmesini önerir.
Prostat kanseri tedavisinden sonra çocuk sahibi olabilir miyim?
Radikal prostatektomiden sonra boşalmada meni gelmez, bu nedenle doğal yoldan çocuk sahibi olmak mümkün olmaz; ışın tedavisi de sperm üretimini ve meni miktarını azaltabilir. Çocuk planı olan erkeklerde tedavi öncesinde sperm dondurma konuşulmalıdır. Dondurulan spermle tüp bebek yöntemiyle gebelik sağlanabilir.
Doç. Dr. Abdulkadir Tepeler
Üroloji Uzmanı, İstanbul
Prostat kanseri tanısı, hemen bir ameliyat tarihi belirlemek anlamına gelmez. Kılavuzlar, kararın risk grubu, yaş, genel sağlık ve kişinin öncelikleri birlikte değerlendirilerek verilmesini önerir; NICE ayrıca radikal tedavi düşünülen erkeklerin seçenekleri hem ürologla hem de radyasyon onkoloğuyla konuşabilmesini önerir. Bu yazıyı, ister Şişli’deki muayenehaneme ister başka bir hekime başvurun, görüşmeye hazırlıklı gitmeniz için hazırladım.
Yazılarımı faydalı buluyorsanız, Dr. Abdulkadir Tepeler'i Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyebilirsiniz. Aramalarınızda içeriklerimiz daha kolay karşınıza çıkar.
Google'da tercih edilen kaynağım yap