İnmemiş Testis Nedir? Tanı ve Tedavi Yöntemleri – Dr. Tepeler

İnmemiş Testis
Nedir?

Normalde erken doğan bebeklerde bazı gelişim sorunları ortaya çıkabilir.

En sık karşılaşılan sorunlardan biri de testislerden birinin ya da ikisinin birden yerine inmemiş olmasıdır ve bu durum inmemiş testis olarak adlandırılır.

Peki inmemiş testis nedir? Belirtileri, tanı ve yöntemleri nelerdir? 

İçindekiler

Testisler erkeklerde yumurtalık içinde bulunan, erişkinde yaklaşık ceviz, çocuklarda ise fasulye büyüklüğünde olan organdır. Görevi sperm ve erkeklik hormonu üretmektir. Testisler yumurtalık içinde vücut sıcaklığından yaklaşık 2 derece daha düşük ortamda daha sağlıklı fonksiyon görür. Yumurtalık kasları sıcak havalarda gevşer ve testisler aşağı sarkar. Soğuk havalarda ise kaslar kasılır ve testisler vücuda yaklaşır.

Anne karnında gelişim sırasında erkek bebeklerin testisleri karın içerisinde böbreklerin yanında bulunur. Gebeliğin ilerleyen aylarında hormonal veya diğer etkiler ile testisler normalde olması gereken yere yani yumurtalık içine yerleşir. Normal yerine inememiş olan testise inmemiş testis denir. Yumurtalık içine girmeyen testis normal yol güzergahı dışında bir yerde de olabilir. Bu duruma ektopik testis denir. Normal yerine inemeyen testis vücut ısısına maruz kalır ve sperm üretimi aksar. Ayrıca inmemiş testislerde kanser gelişim potansiyeli vardır.

Yumurtalara inemeyen testisler iniş güzergahında herhangi bir yerde bulunabilir. Ancak en sık bulunduğu yer kasık bölgesidir. Karın içerisinden yumurtalığa uzanan kasık (inguinal) kanalının çıkışı (%60) veya içerisi (%25) en sık bulunduğu yerdir.

İnmemiş testis erken veya düşük doğum ağırlığıyla doğan bebeklerde daha sık görülmekte. Yaklaşık 100 yeni doğan erkekten birinde görülmektedir.

İnmemiş Testis Nedir?

Erkek bebeklerde gelişimin 32 - 36 haftalık diliminden önce karında olan testisler, bu safhalarda testis torbalarına iner.

Ancak bazı bebeklerde bu süreç olması gerektiği gibi gerçekleşmez. Böyle durumlarda testisler kasıklarda kalmış olabilir.

Testislerin karında kalmış olma ya da hiç gelişmemiş olma ihtimalleri de vardır. İnmemiş testis, yaygın olarak normalden erken doğmuş olan bebeklerde gözlenir.

Bu tip vakalara erken doğan bebeklerin yaklaşık olarak yüzde 30’luk diliminde rastlanır.

Tek tarafta ya da iki tarafta da gelişebilecek olan inmemiş testis vakalarında, genellikle 3 ay sonunda testis yerine iner.

İletişime Geç

İnmemiş Testis Neden Olur?

Testisin yerinde olmaması durumu boş torba olarak da adlandırılabilir. İnmemiş testisin 6 farklı sebebe bağlı olarak gelişmiş olması mümkündür.

  • Testisin Yokluğu: Testis anne karnındayken oluşmamış olabilir ya da damarsal tıkanıklıklar nedeniyle, oluştuktan sonra kaybolmuş olabilir. Böbrek yokluğu ile birlikte görülebilir.
  • Karın İçinde Kalmış Testis: Fiziki muayeneler sonucunda testis torbasında ya da kasık kanalı içerisinde testise rastlanmaz. Böyle durumlarda kasık içerisinde kaldığı düşünülür. Bebeklerde bu durum gerçekleşmesi ihtimali yüzde 5 ila 10 arasındadır.
  • Testis Erimesi: Testis oluştuğu halde farklı etkilere bağlı olarak erimiş olabilir. Erime genellikle damarlarda burulma (torsiyon), tıkanma, zedelenme ya da travma ile meydana gelebilir.
  • Geri Çekilen Testis (retraktil testis – utangaç testis) : Testis kaslarının kasılması ile testis torba dışına, kasığa doğru çekilir ve bu genellikle geçici bir durumdur. Halk arasında utangaç testis olarak da bilinen durumdur.
  • Kanal İçinde Kalmış Testis: En sık karşılaşılan inmemiş testis vakasıdır. Testis kasık kanalı içerisindedir ve fiziki muayenede ele gelir.
  • Ektopik Testis: Testis normal iniş yolu üzerinde herhangi bir noktada değildir. Anüsün ön kısmında, penis kökünde, kasıkta ya da diğer torbada bulunabilir.

Bugüne kadar karşılaşılmış olan inmemiş testis vakalarında, bu nedenler dışında herhangi bir neden ile karşılaşılmamıştır.

İnmemiş Testis Belirtileri ve Risk Faktörleri

Testisler işlerini tam olarak yapabilmeleri için belirli bir sıcaklığa ihtiyaç duyarlar. Bu sıcaklık genellikle vücut ısısında 2-4 derece daha düşüktür. Torbaya inmeyen testisler yüksek ısıdan etkilenir, fonksiyonları bozulur ve bu durumda görevlerini gerektiğini yapamazlar. Aynı zamanda eğer testis olması gereken yere yani torba içerisine inemezse, bu durumda hacminin küçülmesi gibi bir durum meydana gelebilir.

Bu durumun beraberinde getirebileceği riskler sperm kalitesinin düşmesi, kısırlık ve kanser olabilir. Aynı zamanda düşük bir ihtimal olarak kasık fıtığı da gelişebilir.

İnmemiş Testis Tanı Yöntemleri

Yenidoğan bebeklerde diğer tüm rutin kontroller gibi, testis kontrolünün de yapılması gerekir. Genellikle bu ilk kontrolde inmemiş testis durumu fark edilebilmektedir. İnmemiş testis tanısı için çoğunlukla tecrübeli bir uzman tarafından muayene yeterlidir.

Hekim muayenesi sonrasında testisin nerede olduğu bulunamazsa, bu durumda görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir. Bu alanda en çok kullanılan görüntüleme yöntemleri ultrason ve MR’dır. Testisin kasıklarda ya da yerinde bulunmaması durumunda laparoskopik yöntemlerden faydalanılabilir.

Teşhis Nasıl Konur?

Genelde aileler çocuklarının yumurtalığının boş olduğunu ifade eder. Tecrübeli bir hekim tarafından kasıktan yumurtalığa doğru sıvazlanarak muayene edildiğinde testisin kasıkta olup olmadığı fark edilebilir.

Ultrason kasıkta ele gelen testisin boyutları hakkında bilgi verir. Aşırı kilolu veya muayenede ağlayan çocuklarda elle muayene her zaman etkili yapılamayabilir.

Bu durumlarda ultrason testisin yeri ve boyutları hakkında bilgi verebilir.  Ultrason ile de görüntülenemeyen hastalara MRI veya tomografi yaptırmak önerilmez.

Böyle hastalara yapılacak işlem karın içerisine kameralı aletle (laparoskopi) ile bakılması ve testis karın içinde saptanırsa aynı anda indirilmeye çalışılmasıdır.

İnmemiş Testis Nasıl Tedavi Edilir?

Normal şartlar altında testisin en geç 1 yıl içerisinde yerine inmesi beklenir. Fakat bu süre içerisinde yerine inmeyen testislerin tedavi edilmesi önerilmektedir. Tedavi seçeneği cerrahidir.

Bu ameliyat için ideal yaş aralığı 6-18 aydır. Operasyon genellikle kasığın hemen üzerinde yapılan 2-3 santimlik bir kesi ile gerçekleştirilir. İnmemiş olan testis bulunur ve yumurtalık kesesi içine yerleştirilir. Eş zamanlı olarak kasık fıtığı genellikle görülür ve aynı işlem sırasında onarılır.

İnmemiş testisin tedavisi cerrahidir. Kasıkta elle muayene edilen veya ultrason ile gösterilen testisler kasıktan yapılan küçük bir kesi ile serbestlenir ve yumurtalık içine normal yerine yerleştirilir. İnmemiş testislerde eşlik eden genellikle kasık fıtığı olabilir. Bu kasık fıtığının tedavisi de aynı anda yapılır. İşlemden sonra aynı gün içinde veya ertesi gün hasta taburcu edilebilir. Birkaç gün sonra banyo yapıp normal aktivitesine dönebilir.

Karın içindeki testisler için laparoskopi hem testisin yerinin saptanmasında hem de tedavisinde kullanılır.

İnmemiş Testis Ne Zaman Tedavi Edilmeli?

İnmemiş testisi olan çocukların ideal ameliyat edilme yaş aralığı 6-18 aydır. Tedavi yaşı geciktikçe testisin zarar görme ihtimali artmaktadır. Kasıkta kalan testisler zamanla küçülüp fonksiyonunu görmeyebilir.

Utangaç Testis Nedir?

Kasığa çıkıp inen testisler için kullanılan bir terimdir (retraktil testis). Bu hastalar muayene edildiğinde testis rahatlıkla yumurtaya iner ancak sonra kendiliğinden çıkabilir. Bu durum ameliyat gerektirmez ancak periyodik kontrolü önerilir.

İlginizi Çekebilir

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

TOP